Page 11 - Μύθος και Μυστήριο 1
P. 11

Μύθος και Μυστήριο                                                            9




                    ώνια πείνα κ.ο.κ. Αν κάποιος σημερινός Χριστιανός, με τις χριστιανικές
                    θρησκευτικές προσλαμβάνουσες παραστάσεις του, διαβάσει τα ορφικά
                    κείμενα περί της τιμωρίας των αμαρτωλών στον άλλον κόσμο, θα νο-
                    μίσει ότι διαβάζει χριστιανικά ηθικοπλαστικά κείμενα ή, τουλάχιστον
                    την Κόλαση του Δάντη Αλιγκέρι. Πολύ σωστά θα σημειώσει ο Ουμ-
                    πέρτο Έκο πως η Εκκλησία όποιο δοξασία ή αίρεση δεν μπόρεσε να
                    καταπολεμήσει, την ανήγαγε σε δόγμα…

                      Το φαινόμενο αυτό, της άλλοτε πιο φανερής κι άλλοτε πιο κεκρυμμένης
                    υιοθέτησης παγανιστικών δοξασιών, δεν περιορίσθηκε μόνον στην εμ-
                    φορούμενη από τις ισχυρές ελληνορωμαϊκές παραδόσεις, λεκάνη της

                    ανατολικής Μεσογείου, αλλά επεκτάθηκε και σε κάθε σχεδόν περιοχή
                    που διαδόθηκε ο Χριστιανισμός. Αν και ακολουθήθηκε η πανάρχαια
                    τακτική, βάση της οποίας οι προηγούμενες λατρείες δαιμονοποιούντο
                    από τους εκπροσώπους της νέας και κυριάρχους πίστεως, ωστόσο πί-
                    στεις, δοξασίες, τελετουργικά και λατρευτικές πρακτικές του κατά τό-
                    πους παγανισμού παρεισέφρησαν στον Χριστιανισμό με τον έναν ή
                    τον άλλον τρόπο. Παραδειγματικώς μόνο αναφέρουμε τις τελετουργικές

                    πυρές της νύχτας των Χριστουγέννων ή της πρωτοχρονιάς, οι οποίες
                    αποτελούσαν λατρευτικό δρώμενο με καθαρτικό χαρακτήρα σε όλον
                    τον ασαφή σλαβικό παγανισμό και οι οποίες εισήλθαν και επιβίωσαν
                    και στη χριστιανική λατρεία έως σήμερα. Μαζί με τα κολίντε (τα χρι-
                    στιανικά κάλαντα) ανάβονται μέχρι σήμερα τεράστιες τελετουργικές
                    πυρές ενώ γύρω τους στήνονται οι πανάρχαιοι κυκλικοί χοροί της πρω-

                    τόγονης ομάδας κυνηγών ή της μικρής αγροτοποιμενικής κοινότητας.
                      Μέχρι και τα πρόσφατα χρόνια σε ολόκληρη τη λεκάνη της Μεσογείου
                    ήταν καταφανή και έκδηλα τα σημάδια της αρχαίας οφιολατρείας, μιας
                    πίστεως που ήθελε το φίδι προστάτη του σπιτιού και άρα προστατευό-

                    μενο από τους κατοίκους. Το ίδιο ίσχυσε και με τη λατρεία του ταύρου,
                    διαδεδομένη επίσης σε ολόκληρη τη Μεσόγειο από τα πανάρχαια χρό-
                    νια, αφού θυσίες ταύρων είχαμε – και ενίοτε τελούνται ακόμα – σε
                    πολλές επαρχιακές γιορτές (κουρμπάνια), που διατήρησαν αυτούσιο
                    το έθιμο της ζωοθυσίας την ημέρα της εορτής. Η θυσία του κόκορα
                    επίσης ήταν επιβεβλημένη και στη θεμελίωση οικημάτων, γεφυριών

                    κ.ο.κ. αφού με βάση και πάλι πανάρχαιες και προχριστιανικές δοξασίες,
                    σύμφωνα με τις οποίες το κάθε οικοδόμημα με τη θυσία ενός ζωντανού
                    όντος έπαιρνε ζωή από τη ζωή του θυσιαζομένου το οποίο το κατοικούσε
                    στο εξής ως πνεύμα και το προστάτευε. Αυτή την έννοια είχε και η αν-
   6   7   8   9   10   11   12   13   14   15   16